kalendarium
4 stycznia – rocznica urodzin Breaille’a
21 marca – Światowy Dzień Zespołu Downa
5 maja – Europejski Dzień Walki z Dyskryminacją Osób Niepełnosprawnych
5 maja – Dzień Godności Osoby z Niepełnosprawnością Intelektualną
29 września – Międzynarodowy Dzień Niesłyszących
13 listopada – Międzynarodowy Dzień Niewidomych
21 listopada – Dzień Pracownika Socjalnego (Polska)
pierwszy tydzień grudnia – Europejski Tydzień Autyzmu
3 grudnia – Światowy Dzień Osób Niepełnosprawnych
5 grudnia – Światowy Dzień Wolontariusza
13 grudnia 2006 – uchwalenie Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych
6 września 2012 – ratyfikacja Konwencji ONZ przez Polskę
///
mały słownik terminów
(człowiek) niepełnosprawny: angielski – handicap, szwedzki – handikappad, holenderski – gehandicapt, niemiecki – der/die Behinderte, japoński – 無効になって,
///
niewidoma pianistka w 1888 roku
Ujmujący list dotyczący niewidomej dzieczynki, pianistki, znależć można w korespondencji do Fryderyka Chopina. Wśród setek listów znajdujemy taki:
” […] Dzisiaj zwracam się do Pana z prośbą. Przedstawiono mi Pannę Merli, dziewczynkę 8-ietnią, Włoszkę, niewidomą pianistkę; moim zdaniem, to prawdziwie cudowny talent i geniusz. Czy Pan byłby łaskaw przyjąć ją u siebie? Oczywiście dopiero po swoim koncercie, bo do tego czasu jest Pan zapewne zbyt zajęty, abym miał Panu zabierać choćby chwilę. Pragnąłbym bardzo umożliwić tej młodej i zajmującej osobie przyjemność usłyszenia Pana; a ponieważ nie jest zamożna, więc gdyby Pan mógł dostarczyć mi dwa bilety na swój koncert, dla niej i dla jej matki, byłby to dobry uczynek, którym zobowiązałby mnie Pan nieskończenie. Zechciej przyjąć, drogi i dostojny mistrzu, wyrazy najlepszych uczuć od bardzo Panu oddanego Meyerbeera. Paryż, 15 lutego [1848]” List opublikowany został w II tomie listów Fryderyka Chopina i do Fryderyka Chopina. Seria Klasyka. Korspondencja Tom 2. Fryderyk Chopin, e-book, EMPIK 2010.
///
konkurs muzyczny dla osób z orzeczeniem o niepełnosprawności
Ognisko Muzyczne w Gdyni, organizator Ogólnopolskiego Konkursu Młodego Muzyka dla amatorów, z wyłączeniem uczniów szkół muzycznych (XV edycja w 2013 roku), na wniosek dr Ryszarda Popowskiego wprowadziło kategorię otwartą dla solistów i zespołów z udziałem osób z niepełnosprawnością. W tej kategorii nie ma ograniczeń wiekowych. W konkursie wzięło udział kilkoro uczniów ECEKON – otrzymali nagrody i wyróżnienia. Festiwal odbywał się w Klubie Marynarki Wojennej Gdynia Oksywie. Obecnie zawieszony.
///
książka o różnych zadziwiających przypadkach medycznych związanych z muzyką
Olivee Sacks Muzykofilia – z wydawnictwa Zysk S-ka Wydawnictwo, Poznań 2008. Autor, profesor neurologii i psychiatrii w Columbia University Medical Center, opisał szereg przypadków złożonych związków człowieka z muzyką, często na granicy zdrowia psychicznego i często z przekroczeniem tej granicy. Obowiązkowa lektura dla każdego nauczyciela muzyki, zwłaszcza pracującego z osobami z niepełnosprawnością. Polecamy!
///
przegląd zagadnień dotyczących zastosowania muzykoterapii w leczeniu sanatoryjnym i leczeniu osób uzależnionych od alkoholu
Małgorzata Wesołowska w książce Wędrówki po muzykoterapii (nauka, fakty, ciekawostki) wprowadza czytelnika w zagadnienia lecznictwa sanatoryjnego. Interesująca jest droga autorki do muzykoterapii a także jej doświadczenia w pracy z osobami uzależnionymi od alkoholu. Warto sięgnąć do tej pozycji ponieważ daje spojrzenie na obszary emocjonalności towarzyszące muzykoterapii i ujawnia konteksty jej stosowania. Pozwala także odnieść się do efektywności muzykoterapii w świetle jakości badań nad jej skutecznością. M. Wesołowska Wędrówki po muzykoterapii, Wydawnictwo „Andiamo”, Warszawa 2005.
///
opieka nad chorymi psychicznie w VII wieku
Wiemy, że los osób chorych psychicznie i niepełnosprawnych intelektualnie był trudny. Dopiero współcześnie wypracowane zostały etyczne standardy leczenia i opieki. O tym, że już w wiekach dawnych szukano rozwiązań tego problemu świadczy informacja zamieszczona w publikacji dla turystów Jasna Góra – informator, którego autorem jest o. Jerzy Tomziński Osppe (wydanie 1991). Na stronie 143 znajdujemy informację o obrazach zdobiących zakrystię. Wśród nich jest obraz przedstawiający – cytujemy przewodnik – „Królewnę szkocką Dytmę – jedną z pierwszych opiekunek ludzi psychicznie chorych. W wieku VII zakładała dla nich przytułki.”
///
losy osób o małym wzroście – spojrzenie historyczne
Obraz osób z niepełnosprawnościami w sztuce – Bożena Fabiani – Dalsze gawędy o sztuce VI – XX wiek (PWN).
„A teraz taki nieco inny temat, trochę o obyczajach, trochę o sztuce, słowem karłach w malarstwie. Przy czym od razu chcę zaznaczyć, że nie m owi ę tu o współczesnych nam ludziach niskiego wzrostu. Przypominam – jak to historyk – stare dzieje, czasy, gdy takie osoby nazywano karłami czy niziołkami i gdy stanowiły istotny element dworskiej kultury. S. 192.
Żywe eksponaty
Szczególna moda na karły na dworach królewskich i jaśniepańskich przypada na wielki XVI i XVII. Dwory rywalizowały wtedy prześcigając si ę w gromadzeniu najrozmaitszych atrakcji. Zakładano ogrody z egzotycznymi zwierzętami, otwierano gabinety osobliwości z dziwacznymi eksponatami i zabiegano te ż o ludzi innych niż wszyscy, odmieńców, bo takie żywe okazy (s. 192) uważano z najbardziej atrakcyjne. I nie miało znaczenia, z jakiej warstwy społecznej taki człowiek si ę wywodził, mógł być nawet szlachcicem, z racji choroby stawała się eksponatem.
Trzeba z przykrością stwierdzić, że pokrzywdzeni przez los ludzie bardzo niscy, do tego często kalecy, opóźnieni w rozwoju czy szaleni, stawali się towarem i to towarem poszukiwanym.”
Książka zawiera opisy takich przypadków na dworach: Jana Kazimierza, na dworze Sforzów w Mediolanie, na dworze Filipa II – utrzymywał 20 takich osób (10 karłów i 10 osób innych z niep.), Filipa IV, Ludwika Gonzagi i wielu innych. Autorka analizuje wiele portretów i fresków przedstawiających te osoby w kontekście życia dworskiego, wiele z nich identyfikuje, podaje ich imiona, nazwiska. Osoby te najczęściej służyły zabawie, drażniono je, prowokowano do złości lub innych zabawnych zachowań.
Autorka zwraca uwagę na sposób portretowania tych osób przez dwoje wybitnych malarzy. Ich obrazy ukazują te osoby w sposób godny. Temat dla malarza s. 195
„ I na koniec jeszcze jedno wielkie nazwisko – Rembrandt. Jest w zbiorach Herzog Anton Ulrich Museum w Brunszwiku obraz zatytułowany skromnie Familienbild. Opisywany w literaturze jako wizerunek nieznanej rodziny, rodzice i trzy córeczki. Otóż chcę tu coś sprostować w kwestii interpretacji. Zauważyłam, że na tym obrazie Rembrandt umieścił karlicę, ale zrobił to tak dyskretnie, że trzeba się uważnie przyjrzeć, żeby zobaczyć, że córeczki są tylko dwie, a trzecia osoba to służąca, która na tacy czy w płaskim koszyku coś podaje. Wszyscy siedzą, ona jedna stoi, niziutka, o starej, poważnej twarzy, której wyraz kontrastuje z pucułowatymi dziewczynkami na kolanach rodziców. Najwyraźniej nie należy do rodziny.
Widać z tego, że Rembrandt, podobnie jak (Diego) Velasquez, należał do artystów, którzy nie robili z upośledzonych ludzi zabawek i traktowali ich z całą powagą.”
///
sentencje łacińskie na temat sztuki
Apertae musarum inanuae.
Drzwi muz są otwarte.
Każdy może wejść do krainy sztuki.
Artificem commendat opus.
Dzieło mistrza chwali.
In arte sua quilibet rex.
Każdy jest królem w swojej sztuce.
Laus alit artes.
Pochwała karmi sztuki.
Nemo nascitur artifex.
Nikt nie rodzi się artystą.
Si latet ars, prodest.
Sztuka przynosi korzyść, jeśli jest ukryta.
///
