Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną
Koło w Gdańsku Psoni

EUROPEJSKIE CENTRUM EDUKACJI KULTURALNEJ OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ

A A A

Artykuły

  • Artykuł 1: Jak zacząć grać, jak dołączyć do amatorskiej kultury muzycznej?
  • Artykuł 2: Zadania urzędów i organizacji i osób prywatnych w zakresie wdrożenia Artykułu 30 Konwencji Praw Osób Niepełnosprawnych.
  • Artykuł 3: Jak radzić sobie z uporem ucznia, który ... chce się nauczyć grać.
  • Artykuł 4: Metropolitalne uwarunkowania animacji kultury osób z niepełnosprawnościami.
  • The material in translation.

    Czy osoba z niepełnosprawnością może grac na instrumentach?

    Odpowiedź brzmi – ależ oczywiście, może grać na większości instrumentów jakie znamy. Może także grać na tych mniej popularnych, w tym na instrumentach ludowych i egzotycznych. Taka optymistyczna i stanowcza odpowiedź wymaga kilku uściśleń.

    Nie każda osoba z niepełnosprawnością poradzi sobie z nauką gry i samą grą. Do nauki potrzeba jest możliwość porozumienia z nauczycielem a do grania potrzebna jest elementarna samodzielność ruchowa i podstawowa podbudowa intelektualna. Do gry włączyć  można, przy pomocy współczesnej techniki  cyfrowej, osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Ale zawsze potrzebne jest zainteresowanie muzyką i chęci a tu nie ma większych różnic między osobami pełno- i niepełnosprawnymi. Jest wiele osób pełnosprawnych zdolnych muzycznie, ale bez chęci wykorzystania tej dyspozycji. Jest wiele osób o małej sprawności ale wielkim zamiłowaniu do muzyki i ogromnej determinacji by nauczyć się grać.  To dla nich powstał ECEKON.

    Co to znaczy – umieć grać.

    Poziom zaawansowania w grze jest bardzo zróżnicowany. Oczywiście w pracy z osobami z niepełnosprawnościami nie może być mowy o graniu na miarę wirtuozów, którzy wsparci talentem, przez kilkanaście lat, po kilka godzin dziennie doskonalą swe umiejętności. Trzeba znaleźć drugi biegun sztuki muzycznej – a jest nim poziom sprawności w grze zasadniczy, prosty, przystępny ale dający pełną satysfakcję muzyczną, estetyczną. Poziom ten wyznacza umiejętność wykonania melodii o niewielkiej komplikacji. By nie wchodzić w szczegóły czysto muzyczne, można przywołać melodie, które powszechnie znamy. Przyjąć można, że podstawowy stopień umiejętności muzycznych określają znane nam dobrze melodie polskich kolęd. Są one piękne w sensie artystycznym ale i proste.  Prostota ta, to niewielkie rozmiary utworu, powtarzalność części, schematy rytmiczne bazujące na proporcjach 2/1. Wszelkie melodie o takiej komplikacji wykonane poprawnie (sprawnie zagrane) wyznaczają podstawowy poziom sprawności i samodzielności muzycznej. O osobie, która taką melodię potrafi samodzielnie zagrać, z całą pewnością można powiedzieć, że umie grać na instrumencie.

    Na jakich instrumentach osoba z niepełnosprawnością można grać takie melodie?

    Z doświadczeń ECEKON wynika, że takich instrumentów jest wiele. Łatwiej jest wykluczyć instrumenty, na których gra melodii jest bardzo trudna. Niestety jest to bardzo popularna gitara klasyczna – gra wymaga skomplikowanych i bardzo precyzyjnych  ruchów palców, flet poprzeczny – potrzebne są długie i giętkie palce a gra się w niewygodnej pozycji bocznej, dodatkowym utrudnieniem jest brak kontroli wzrokowej,  skrzypce – potrzebna wyjątkowa precyzja i sprawność ruchowa. Instrumenty budowane są dla osób sprawnych, dlatego decyzję o wyborze instrumentu dla osoby z niepełnosprawnością zawsze należy podejmować w sposób szczególnie rozważny, biorąc pod uwagę możliwości ruchowe, mentalne jak i charakterologiczne. Większość instrumentów jest przystępnych osobom z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim i umiarkowanym. W dłuższym czasie niż zwykle, nauka gry na instrumencie daje uczniom z niepełnosprawnościami pełną satysfakcję osobistą i artystyczną.

    Od czego zacząć?

    Najłatwiej zacząć od melodycznych instrumentów perkusyjnych, od dużych instrumentów  sztabkowych – metalofonów i ksylofonów. Szczególnie polecić należy wibrafon – jego piękne, długie, fascynujące brzmienie, niezwykle bogate w swej dźwiękowości, duże wymiary sztabek, prosty ruch potrzebny do grania, użycie dwu rąk do tej samej czynności, także możliwość  obserwacji swego działania (dokładnie widzę co robię) – pozwala na efektywne wdrożenie ucznia do wykonywania zadań muzycznych. Inaczej mówiąc przy pomocy instrumentów sztabkowych najłatwiej ucznia nauczyć uczenia się grania i podstaw samej muzyki.

    A inne instrumenty melodyczne?

    Uczniowie ECEKON potrafią grać proste melodie na trąbkach a akompaniować (grać kilka dźwięków) na sakshornach i tubie, potrafią grać na dwie ręce na fortepianie a inni akompaniować im na kontrabasie grając pojedyncze dźwięki, grać melodie na keyboardzie i akompaniować sobie przy pomocy automatów akordowych i rytmicznych, grać melodie na saksofonie z towarzyszeniem nauczyciela na fortepianie, grać na  na harfie i cytrze motywy melodyczne i melodie. Przystępne instrumenty to saksofon, akordeon, sprawniejsze osoby mogą podjąć grę na wiolonczeli. Zawsze należy zastanowić się nad fizycznym i mentalnym wyborem i dopasowaniem instrumentu do osoby. W szkołach muzycznych to zjawisko powszechne i naturalne. Instrument musi się uczniowi podobać, co oznacza odpowiadać mu,  ale też musi być dla danej osoby przystępny – właśnie przystępny fizycznie i mentalnie. Mając dostęp do bezpośredniej kultury muzycznej przez grę na akustycznych instrumentach, pozostaje nam tylko cieszyć się wraz z naszymi uczniami muzyką.  Uczyć nowych utworów i doskonalić umiejętności, sięgając do nowych utworów, o coraz bardziej złożonych partiiach instrumentalnych.

    Rzeczywista instrumentalna kultura muzyczna a kultura zastępcza?

    Współcześnie mamy dostęp do nieograniczonego zbioru utworów muzycznych. Grając je na prawdziwych, dobrej jakości instrumentach, możemy równocześnie zapomnieć o  ofercie zastępczej, często kierowanej do osób z niepełnosprawnością, która polega na “twórczym” graniu na przedmiotach.  W tym czasie można nauczyć się  grać proste utwory na saksofonie czy trąbce, na metaloonie, keyboardzie, fortepianie, harfie. Czas jaki osoby z niepełnosprawnością intelektualną mogą przeznaczyć na eduakcję powinien być bardzo racjonalnie wykorzystany. Dlatego warto sięgną po to, co oferuje nam współczesna kultura muzyczna – bogactwo świata prawdziwych instrumentów i bezkresny świat pięknych utworów. Warto cieszyć się autentycznymi sprawnościami artystycznymi, odrzucając zastępczy świat „twórczości” stworzony z niewiary w muzyczne możliwości edukacyjne osób z niepełnosprawnością intelektualną, w istocie izolujący osoby z niepełnoprawnością intelektualną od muzyki dostępnej osobom pełnosprawnym.

    Co robić?

    Wszyscy – pełno i niepełnosprawni uczmy się grać na prawdziwych instrumentach. To łatwiejsze niż się zwykle sądzi.  Osoba pełnosprawna już po kilku godzinach będzie odczuwała efekty swej edukacji. Osoba z niepełnosprawnością intelektualną potrzebuje więcej czasu, niekiedy dużo, dużo więcej,  ale też większość z nich doczeka się  satysfakcjonujących efektów swej nauki.

    Cierpliwości i wytrwałość jest cechą niezbędną w tym działaniu i dotyczy wszystkich ludzi. Rodzicom naszych uczniów gratulujemy determinacji,  dziękujemy za zaufanie i za to, że wielu z nich kupiło swoim dzieciom (młodszym i dorosłym) prawdziwe, dobrej jakości, często kosztowne instrumenty. Pozostaje nam powiększanie naszego kręgu melomanów i doskonalenie się w wykonywaniu muzyki, coraz pięknej. Chociaż nie jest  to proste, chce się powiedzieć, że po prostu, tworzymy najbardziej autentyczny, amatorski ruch muzyczny – pro publico bono.

  • Materiał zawiera analizę Artykułu 30 napisaną pod kątem zadań wykonawczych.

    PDF-ECEKON-analiza-wdrożeniowa-artykułu-30-Konwencji-ONZ

    Czytaj w Wordzie: ECEKON-analiza-wdrożeniowa-artykułu-30-Konwencji-ONZ

  • Materiał zawiera kompilacje tekstów z Internetu na temat uporu dziecka i radzenia sobie z taką postawą ucznia. Adresowany jest do nauczycieli i rodziców. Wymaga weryfikacji, zamieszczony jako materiał o charakterze informacyjnym.

    Jak-poradzić-sobie-z-uporem-dziecka-kompilacja-word

     

  • Artykuł przygotowany do Kongresu Smart Metropolia Gdańsku 2016. Na przykładzie ECEKON wskazuje na okoliczności animacji kultury osób z niepełnosprawnościami żyjących w aglomeracji.

    ECEKON – smart metropolia – uwarunkowania metropolitalne – pdf

    ECEKON – smart metropolia – uwarunkowania metropolitalne – word

wpłać na konto: nr. konta 09 1020 1811 0000 01020 338 0326 wpisz cel: darowizna dla ECEKON

odbiorca: PSONI-Koło w Gdańsku, 80-375 Gdańsk ul. Jagiellońska 11
Dziękujemy!

KRS 0000081242
deposit to your account: no. accounts 09 1020 1811 0000 01020 338 0326 enter purpose: donation to ECEKON

recipient: PSONI-Koło w Gdańsku, 80-375 Gdańsk ul. Jagiellońska 11
Thank you!

KRS 0000081242